ਸਾਹਿਤ

ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ"-ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਦਾਹੂਰ 

ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ"   ਸੌਂ ਗਿਆ ਮਾਛੀ ਵਾੜੇ ਆ ਕੇ।  ਲੇਖੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾ ਕੇ।।  ਪੈ ਗਿਆ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾ ਕੇ।  ਵਾਲੀ ਦੋਹਾਂ ਜਹਾਨਾਂ ਦਾ-- ਕਰਜ ਨੀ ਜਾਣਾ ਲਾਹਿਆ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਅਹਿਸਾਨਾ…

ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ - ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਂਝਲਾ

* ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ *   ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਘਰ 'ਚ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਵੇ। ਬਿਰਧ ਮਾਂ ਲਾਲਾਂ ਦਾ, ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।   ਅੱਗੋਂ ਵਜੀਦਾ ਪਾਪੀ , ਕਹਿ ਮੁੱਖੋਂ ਬੋਲ ਸੁਣਾਵੇ। ਮੁੱਲ ਖਰੀਦ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਜਾ…

ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜੀ ਤੋਂ ਰਵਾਨਗੀ-ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਂਝਲਾ

* ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜੀ ਤੋਂ ਰਵਾਨਗੀ *   ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਚੋਜੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਝਾੜ - ਕਰੀਰ ਹੇਠ ਆ ਡੇਰਾ ਸੀ ਲਾਇਆ ! ਦਿਲੋਂ ਕਰ ਲੱਖ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਦਾਤੇ ਦਾ ਯਾਰੜੇ ਦਾ ਸੱਥਰ ਚੰਗਾ ਬੋਲ ਸੁਣਾਇਆ ! ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਤੋਂ…

" ਹੜਾਂ ਦੀ ਮਾਰ"  - ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਦਾਹੂਰ 

" ਹੜਾਂ ਦੀ ਮਾਰ"  ਕਾਹਤੋਂ ਹੜਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ, ਤੂੰ ਮੇਰਿਆ ਮੌਲਾ  ਕੀਹਨੂੰ ਦੱਸ ਦੁੱਖ ਸੁਣਾਕੇ,ਕਰ ਲਈਏ ਦਿਲ ਹੌਲਾ।।  ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਘਰ ਘਾਟ ਨਾ,ਬਾਕੀ ਹੀ ਕੁੱਝ ਬਚਿਆ। ਬਸ ਇੱਕੋ ਹੀ  ਜਿੰਦ ਬਚੀ ਹੈ ਰੱਬਾ ਮੇਰਿਆ ਸ…

ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹਾਂ- ਪਰਵੀਨ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ

ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹਾਂ.... ਲੋਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹਾਂ  ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਫਿਆਂ ਉੱਤੇ  ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਲਿਖਦੀ ਹਾਂ  ਕੁਝ ਖੱਟੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਯਾਦਾਂ  ਤੇ ਕੁਝ ਗ਼ਮ ਲਿਖਦੀ ਹਾਂ  ਕੁਝ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ…

ਕਦੇ 'ਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਿਓ -  ਮੂਲ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ

ਕਦੇ 'ਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਿਓ ---------------------------- ਜਿਹੜੇ ਵੀਹ ਲੱਖ ਮੰਗਦੇ ਅਖਾੜੇ ਦਾ  ਚੰਗੇ ਕਲਾਕਾਰ ਕਹਿੰਨੇਂ ਓਂ  । ਐਪਰ ਨੱਚਣਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਐ ਕਾਸਤੋਂ ਨਚਾਰ  ਕਹਿੰਨੇਂ ਓਂ  । ਜਿਹੜੇ…

"ਸੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੋ ਤੁਹੱਈਆ" -ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਦਾਹੂਰ  ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ

"ਸੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੋ ਤੁਹੱਈਆ"  ਲਿਖੋ ਥੋੜਾ ਪਰ ਲਿਖਤ ਸੱਚਾਈ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ,  ਐਸੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਅੱਜਕਲ ਲੋੜ ਭਾਈ। ਐਵੇਂ ਊਟ ਪਟਾਂਗ ਲਿਖ ਕੇ ਛਪਵਾਈ ਜਾਣਾ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਲੱਗੀ ਹੈ ਹੁਣ ਹੋੜ ਭਾਈ। ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੜਨਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੀ ਜ…

ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦੇ ਬੱਚੇ - ਲੇਖ਼ਕ ਰਣਜੀਤ ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਂਝਲਾ

ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ, ਮਾਂਵਾਂ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰੀਂ।  ਉਨਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਵੇਦਨਾ ਦਾਤਾ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣੀ।...।।   ਰੁਲ ਜਾਂਦੇ ਮਾਂ ਬਾਹਰੇ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਲਾਉਂਦਾ ਨੀ।  ਮੋਹ - ਪਿਆਰ ਦੀ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦਾ ਨੀ।  ਸਬਰ ਸ…

ਆਸ਼ਾਵਾਦ - ਲੇਖ਼ਕ ਮੂਲ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ

ਆਸ਼ਾਵਾਦ  ------------ ਆਸਾਂ ਨਾ ਛੱਡ ਹਿੰਮਤ ਕਰ । ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੋਲ਼ੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਡਰ । ਮਿਹਨਤ ਰੰਗ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਹਿ ਕੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਹੱਥ ਨਾ ਧਰ। ਬਿਨਾਂ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ  ਉਡਣਾ ਸਿੱਖ , ਖਾਲੀ ਪਿਆ ਹੈ ਸਾਰਾ ਅੰਬ…

ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ - ਲੇਖ਼ਕ ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਦਾਹੂਰ 

ਜੀਹਦੀ ਕੋਠੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ,   ਉਹਦੇ ਕਮਲੇ ਵੀ ਸਿਆਣੇ ਹੁੰਦੇ। ਘਰੋਂ ਜੇ ਹੋਵੇ ਗਰੀਬ ਕੋਈ ਬੰਦਾ,  ਓਹਦੇ ਕਮਲੇ ਸੱਭ ਨਿਆਣੇ ਹੁੰਦੇ।  ਜਿਹੜੇ  ਖੇਤ  ਨੂੰ  ਵਾੜ  ਹੁੰਦੀ  ਹੈ,  ਵੀਰੋ  ਓਸੇ  ਖੇਤ   ਹਦਵਾਣੇ …

ਪਿਆਰੇ ਮਾਪੇ -ਲੇਖ਼ਕ ਰਣਜੀਤ  ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਂਝਲਾ

  ਕਿੱਥੇ ਨੇ ਓਹ ਮਾਂਪੇ ਜਿਹੜੇ ਲਾਡ ਲੁੜਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਬਣ ਖੁਦ ਘੋੜਾ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਜੋ ਖਿਡਾਉਂਦੇ ਸੀ।...।।   ਲੋਰੀਆਂ ਦੇ ਦੇ ਪਾਲਦੀ ਵੀ ਮਾਂ ਪਰਾਈ ਹੋ ਗਈ।  ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ' ਚੋਂ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ ਖੋ ਗਈ।  …

ਨਜ਼ਮ - ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ  " ਬਾਲੀ ਰੇਤਗੜ"

ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਵਾਦੀਆ ਚਸ਼ਮੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਫੁਟਾਉਂਦੀਆਂ ਬਰਫ਼ਾਂ ਲੱਦੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੀਆਂ  ਹਵਾਵਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਕਾਉਂਦੀਆਂ ਝੱਲਦੀਆਂ ਨੇ ਬੇ- ਇੰਤਾਹ ਤਸ਼ੱਦਦ  ਪਾਕਿ- ਚਾਂਦੀਆਂ ਰੰਗੀਆਂ  ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰੱਤ…

ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਰਮ ਹੈ ! - ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ

ਹਾਏ ! ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ,ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਰਮ ਹੈ । ਝੁਕਿਆ ਸਿਰ ਮੇਰਾ, ਨਾਲ ਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਨਾ ਪੁੱਛ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੋਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਹੈ।   ਧਰਮ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਗਰਦਨ ਕੱਟੇਂ। ਲਿੰਗ ਭੇਦ, ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਟੇ। ਸ…

"ਮੌਤ ਦਾ ਨੰਗਾ ਨਾਚ/ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ" - ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਦਾਹੂਰ 

ਦਰਿੰਦਿਆਂ!  ਦਰਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ  ਬੇਕਸੂਰੇ ਹੀ ਲੋਕ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤੇ ਕੀ ਕਸੂਰ ਸੀ ਓਨਾਂ ਨਿਹੱਥਿਆਂ ਦਾ? ਕਾਹਤੋਂ ਮੌਤ ਦੀ ਗੋਦ ਸੁਲਾ ਦਿੱਤੇ।  ਨਜ਼ਾਰੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਲੈਣ ਆਏ ਸਨ ਉਹ, ਮਹਿਲ ਆਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ…

ਲੀਡਰ -   ਮੂਲ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ

ਲੀਡਰ  -------- ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਪਰ ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ , ਕੁੱਝ ਸਾਊ ਲੀਡਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਕੁੱਝ  ਹਾਮ੍ਹੀ  ਹੋਣ  ਜੋ  ਹਿੰਸਾ  ਦੇ , ਭੜਕਾਊ  ਲੀਡਰ  ਹੁੰਦੇ  ਨੇ । ਕੁੱਝ  ਲਾਈ  ਲੱਗ  ਭੋਲ਼ੇ  ਭਾਲ਼ੇ , ਕੁੱਝ…

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ - ਮੂਲ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ  -------------------------- ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਣਾਏ ਮੈਰੀਟੋਰੀਅਸ , ਤੇ  ਕਿਸੇ  ਨੇ  ਐਮੀਨੈਂਸ  । ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਨਾਂ , ਕਰ  ਦਿੱਤਾ ਏ  ਹੈਪੀਨੈੱਸ  । ਦੁਕਾਨਾਂ  ਦੇ  ਬੋਰਡ…

ਅਸਲੀ ਸਿੱਖਿਆ-

 ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਵਿਛਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਸਟਰ "ਗੋਪਾਲ ਚੰਦ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ" ਜੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸੀ ਕੇ, ਬੱਚਿਓ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਪੜ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗੂੰ ਮਾਸਟਰ ਲੱਗਣਾ ਜਾ ਅਫ਼ਸਰ ਲੱਗਣਾ, ਪੜਾਈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵੀ…

1 ਅਪੈ੍ਲ ਨੂੰ ਬਰਸੀ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

  ਜਥੇਦਾਰ  ਟੌਹੜਾ  ਨੂੰ  ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ---------                              ਜਾਂ   ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ‌       ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਬੋਹੜ ਵਾਂਗ …

ਕੱਤੀ ਮਾਰਚ ਆ ਗਈ ਕਵਿਤਾ

ਪੋਟਿਆਂ ਤੇ ਰਹੇ ਸੀ ਦਿਨ ਗਿਣ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਉਡੀਕਦੇ ਆ ਗਿਆ ਦਿਨ ਉੱਜੜ ਜਾਂਦੇ ਘਰ ਬੁੱਝ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਚਿਰਾਗ ਦਾਰੂ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਫੇਰ ਗਾਉਂਦੇ ਇਹਦੇ ਰਾਗ ਸਸਤੀ ਦੇ ਲਾਲਚ ਚ ਜਿੰਦ ਹੋਵੇ ਬਰਵਾਦ ਟੱਬਰ ਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਤੁਸੀਂ ਯਾ…

ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ ਦੋਸਤੋ,

ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਨਾ ਸਾਡੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੰਡਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਅਸੀਸਾਂ ਲੈਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਅਦਬ ਕਰਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ,…